Ushbu maqola Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida ijtimoiy sugʻurta tizimining asosiy xususiyatlari, tuzilishi, moliyalashtirish mexanizmlari va Yevropa miqyosidagi muvofiqlashtirish qoidalarini tahlil qiladi. Har bir aʼzo davlat oʻz milliy ijtimoiy sugʻurta tizimini mustaqil ravishda shakllantirish huquqiga ega boʻlsa-da, Yevropa Ittifoqi fuqarolarining erkin harakatlanishi va ijtimoiy huquqlarini himoya qilish maqsadida umumiy muvofiqlashtirish qoidalari joriy etilgan. Maqolada ijtimoiy himoya xarajatlarining YaIMdagi ulushi, asosiy yoʻnalishlar  hamda turli ijtimoiy modellar  taqqoslanadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, YI mamlakatlarida ijtimoiy sugʻurta tizimi aholini ijtimoiy xatarlardan himoya qilishning samarali mexanizmi boʻlib, ammo aholining qarishi va moliyaviy bosimlar tufayli doimiy islohotlarni talab etadi.

Maqolada rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda yashil texnologiyalarni joriy etishga to‘sqinlik qilayotgan asosiy marketing to‘siqlari ko‘rib chiqiladi. Iste’molchilarning idroki, narxlar, axborot asimmetriyasi va institutsional cheklovlar bilan bog‘liq omillar tahlil qilinadi. Aniqlangan to‘siqlarni bartaraf etish bo‘yicha statistik ma’lumotlar va amaliy tavsiyalar keltirilgan. Shuningdek, maqolada ishlab chiqaruvchilar va vositachilar tomonidan cheklovlar, jumladan, marketing strategiyalarining yetishmasligi, "yashil" mahsulotlarni targ‘ib qilish muammolari va tarqatish infratuzilmasining zaifligi o‘rganilgan. Tahlillar asosida marketing to‘siqlarini bartaraf etish bo‘yicha iste’molchilarning xabardorligini oshirish, moliyaviy va soliq mexanizmlari orqali talabni rag‘batlantirish, hamkorlik tarmoqlari va yashil texnologiyalar brending strategiyalarini rivojlantirish kabi tavsiyalar taklif etildi:.

Mazkur maqolada turizm turlarini diversifikatsiyalashni boshqarishning nazariy va metodologik asoslari kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotda diversifikatsiya tushunchasining iqtisodiy mazmuni, uning turizm tizimidagi o‘rni va strategik ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Turizmni tizimli, strategik va barqaror rivojlanish tamoyillari asosida boshqarish zarurati ko‘rsatilgan. Tadqiqot davomida turizm turlarini diversifikatsiyalashni boshqarishning konseptual modeli taklif etilgan bo‘lib, u resurs salohiyatini baholash, bozor segmentatsiyasi, turizm mahsuloti portfelini shakllantirish, institutsional mexanizmlarni takomillashtirish va monitoring tizimini joriy etish bosqichlarini o‘z ichiga oladi. Shuningdek, diversifikatsiyaning iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, mavsumiylikni kamaytirish, hududiy rivojlanishni rag‘batlantirish va qo‘shimcha qiymat yaratish, turizm sohasida strategik qarorlar qabul qilish, sohani raqobatbardosh va barqaror rivojlantirish bo‘yicha ilmiy tavlif va tavsiyalar ishlab chiqilgan

Maqolada O‘zbekistonda uy-joy qurilishini rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari tadqiq etilgan. Aholini arzon, xavfsiz va zamonaviy uy-joy bilan ta’minlash, davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarini takomillashtirish, innovatsion va energiya tejamkor texnologiyalarni joriy etish hamda hududiy qurilish klasterlarini shakllantirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqotda uy-joy qurilishini rivojlantirishda iqtisodiy, ijtimoiy, institutsional, ekologik va raqamli modellarni o‘z ichiga oluvchi kompleks yondashuv zarurligi asoslab berilgan. Shuningdek, uy-joy fondini boshqarish samaradorligini oshirish, qurilish sanoati korxonalarini diversifikatsiyalash va qo‘shilgan qiymat zanjirini kengaytirish yo‘nalishlari tahlil qilingan.

Maqolada O‘zbekiston konchilik sektori misolida o‘tish davri iqtisodiyoti sharoitida davlat kompaniyalarining korporativ boshqaruvi transformatsiyasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot sohaning ikki yirik korxonasi  “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” AJ va “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJni qiyosiy tahlil qilishga asoslangan. Maqolada korporativ boshqaruvning formal elementlari ularni boshqaruv amaliyotiga integratsiya qilishdan tezroq joriy etilayotgani ko‘rsatiladi. Natijada davlat ishtiroki hamda shaffoflik va hisobdorlikning bozor mexanizmlarini uyg‘unlashtiruvchi gibrid boshqaruv modellari shakllanadi

Maqolada hududlarning investitsion jozibadorligini shakllantirishning nazariy asoslari ko‘rib chiqilgan hamda uning to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb etish bilan o‘zaro bog‘liqligi ochib berilgan. Mahalliy va xorijiy tadqiqotchilarning investitsion jozibadorlik kategoriyasini talqin qilishga doir ilmiy yondashuvlari umumlashtirilgan, uni baholashning asosiy omillari va ko‘rsatkichlari tizimlashtirilgan. Tizimli, makoniy-iqtisodiy, institutsional va ekonometrik yondashuvlar asosida TXI hududiy differensiyasini tahlil qilishning metodologik bazasi asoslab berilgan

Maqolada Yevropa Ittifoqida organik qishloq xo‘jaligi va organik bozorni shakllantirishning huquqiy, institutsional hamda iqtisodiy mexanizmlari tahlil qilinib, ularning amaliy samaradorligi va barqaror rivojlanish omillari yoritiladi. Shu asosda ushbu tajribani O‘zbekiston sharoitiga moslashtirishning tashkiliy-iqtisodiy yo‘nalishlari va eksport salohiyatini oshirish imkoniyatlari asoslab beriladi.

Mazkur maqolada aholining ijtimoiy himoyalashda moliyaviy ta’minlashning ustuvor yo‘nalishlari xorijiy davlatlar tajribasi asosida o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda ijtimoiy himoya tizimining shakllanishi, moliyalashtirish mexanizmlari hamda institutsional yondashuvlari tadqiq etilgan. Xususan, Yevropa davlatlari, AQSh va Osiyo mamlakatlarida ijtimoiy sug‘urta, manzilli ijtimoiy yordam, majburiy tibbiy sug‘urta va kambag‘allikni qisqartirish dasturlarining samaradorligi tahlil qilingan. Xorij tajribasi asosida aholining zaif qatlamlarini ijtimoiy himoyalashni kuchaytirishga qaratilgan ilg‘or yondashuvlar aniqlanib, ularni O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari yoritib berilgan

Maqolada O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklarida muammoli qarzdorlik (NPL) o‘sish omillari makroiqtisodiy va bankka xos determinantlar uyg‘unligida tahlil qilinadi hamda kredit riskini erta ogohlantirish mexanizmlari (EWS)ning aktivlar sifati yomonlashuvining protsiklik xususiyatini kamaytirishdagi roli baholanadi. Empirik asos sifatida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining NPL va kredit portfeli bo‘yicha rasmiy ko‘rsatkichlari, shuningdek, bank sektori transformatsiyasi sharoitida NPL determinantlariga oid zamonaviy tadqiqotlar yondashuvlari qo‘llanadi. Davlat ulushi mavjud banklar va boshqa banklar o‘rtasidagi institutsional farqlar, NPLni regulyator o‘lchovi va IFRS 9 yondashuvi o‘rtasidagi taqqoslanish muammosi hamda restrukturizatsiya amaliyotlari alohida yoritiladi. Natijalar asosida aktivlar sifati bo‘yicha oshkoralikni kuchaytirish, IFRS 9 indikatorlarini nazorat monitoringiga integratsiya qilish va EWS triggerlarini standartlashtirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqiladi.

Ushbu tadqiqot beshta Markaziy Osiyo o‘tish davri iqtisodiyoti, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekiston, iqtisodiy o‘sishining determinantlarini 1990–2024-yillar kesimida tahlil qiladi hamda energiya iste’molining iqtisodiy o‘sishdagi o‘rniga alohida e’tibor qaratadi. Jahon banki ko‘rsatkichlaridan olingan 170 ta kuzatuvdan iborat panel ma’lumotlar asosida tadqiqot energiya iste’moli, moliyaviy rivojlanish, sanoatlashtirish va savdo ochiqligini yagona panel ma’lumotlar tizimida integratsiya qiladi. Hausman testi natijalariga ko‘ra, afzal spetsifikatsiya sifatida Fixed Effect modeli tanlangan bo‘lib, qiyosiy shaffoflik uchun Random Effect modeli natijalari ham keltirilgan. Fixed Effect modeli moliyaviy rivojlanish mamlakatlararo YaIM jon boshiga o‘sishning eng kuchli va barqaror omili ekanligini ko‘rsatdi, undan keyin ishlab chiqarishning qo‘shilgan qiymati orqali o‘lchangan sanoatlashtirish turadi. Energiya iste’moli iqtisodiy o‘sishga sezilarli ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va mintaqada o‘sish–energiya bog‘liqligining mavjudligini tasdiqlaydi, biroq natijalar vaqt o‘tishi bilan energiya intensivligining kamayishini ham ko‘rsatadi. Savdo ochiqligi esa cheklangan institutsional salohiyat va eksport diversifikatsiyasi sharoitida bosqichma-bosqich liberallashtirishning salbiy oqibatlarini aks ettirib, YaIM jon boshiga nisbatan manfiy bog‘liqlikni namoyon etdi. Ushbu natijalar postsovet Markaziy Osiyo sharoitida energiya–o‘sish bog‘liqligi bo‘yicha mavjud empirik dalillarga hissa qo‘shadi hamda moliyaviy sektorni chuqurlashtirish, sanoatni modernizatsiya qilish, energiya samaradorligiga investitsiyalar va strategik savdo integratsiyasi bo‘yicha siyosiy tavsiyalarni taqdim etadi

Mazkur maqolada 2010-2024 yillar statistik ma’lumotlari asosida O‘zbekistonda mehnat resurslari, iqtisodiy faollik, ishsizlik, bandlik, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning jami bandlikdagi ulushi, oliy ma’lumotli xodimlar hamda o‘zini-o‘zi band qilgan shaxslar soni dinamikasi tahlil qilindi. Tadqiqotda inson kapitali nazariyasi, tadbirkorlikning innovatsion tabiati, mehnat bozorining institutsional rivojlanishi va qishloq hududlarini barqaror rivojlantirish konsepsiyalari asos qilib olindi. Xorijiy tajriba sifatida Yevropa Ittifoqi, Finlyandiya, Shvesiya, Daniya, Yaponiya va Xitoy amaliyoti ko‘rib chiqildi. Maqolada xorijiy tajribani O‘zbekiston sharoitida qo‘llash bo‘yicha kooperatsiya, kasbiy ta’lim, mikromoliya, ijtimoiy himoya, raqamlashtirish va agrotadbirkorlikka asoslangan takliflar ishlab chiqildi

Ushbu maqola raqamli iqtisodiyotning zamonaviy umumiqtisodiy taraqqiyotdagi rolini nazariy va empirik jihatdan tahlil qiladi. Maqolada raqamli texnologiyalar, platformalar, elektron savdo va moliyaviy texnologiyalarning iqtisodiy o‘sish, investitsiya jarayonlari, bandlik va barqaror rivojlanishga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari raqamli iqtisodiyotning iqtisodiy samaradorlik, innovatsiya va inson kapitalini rivojlantirishdagi strategik ahamiyatini tasdiqlaydi hamda raqamli infratuzilma va institutsional mexanizmlarni rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni taqdim etadi

Mazkur maqolada elektron xaridlar mexanizmining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari, bu jarayonga ta’sir etuvchi iqtisodiy, texnologik va institutsional omillar tahlil qilingan. Xorijiy olimlarning ilmiy yondashuvlari umumlashtirilgan hamda O‘zbekiston Respublikasida elektron davlat xaridlari tizimining huquqiy asoslari “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi 2021-yil 22-apreldagi O‘RQ-684-sonli Qonun doirasida o‘rganib chiqilgan. Tadqiqot natijasida elektron xaridlar mexanizmini rivojlantirishga oid ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.