Mazkur maqolada oziq-ovqat sanoati korxonalarida ishlab chiqarish salohiyatini boshqarishning nazariy-uslubiy jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida ishlab chiqarish salohiyati tushunchasining iqtisodiy mohiyati, uning tarkibiy elementlari, shakllanish va rivojlanish omillari hamda boshqaruv mexanizmlari bo‘yicha xorijiy va mahalliy olimlarning ilmiy qarashlari tizimli tahlil qilingan. Ishlab chiqarish salohiyatiga nisbatan mavjud nazariy yondashuvlarning qiyosiy tahlili asosida mualliflik ta’rifi taklif etilgan hamda mazkur kategoriyaning moddiy-texnika, mehnat, moliyaviy, innovatsion, intellektual va raqamli tarkibiy qismlardan tashkil topgan kompleks tizim ekanligi asoslangan. Oziq-ovqat sanoati korxonalarida ishlab chiqarish salohiyatini baholash va boshqarishning ilmiy asoslangan mexanizmlarini takomillashtirish mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish hamda eksport salohiyatini oshirishning muhim sharti ekanligi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari va ishlab chiqilgan takliflar oziq-ovqat sanoati korxonalarida strategik boshqaruv tizimini takomillashtirish hamda ishlab chiqarish samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan

Maqolada budjet tashkilotlarida ichki audit samaradorligiga taʻsir etuvchi omillar va tizimli muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda ichki audit xizmatining mustaqilligi, malakasi va institutsional maqomi, ichki nazorat muhiti, moliyaviy boshqaruv sifati hamda maʻlumotlar ishonchliligining auditga taʻsiri, shuningdek chora-tadbirlar rejasi ijrosi, monitoring va qayta aloqaning zaif nuqtalari oʻrganildi. Empirik asos sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligining auditorlik tashkilotlari tomonidan eng koʻp sodir etiladigan qoidabuzarliklar roʻyxati hamda vazirlik tomonidan 2025-yilning birinchi yarmida besh vazirlik ichki audit xizmatlari faoliyatini baholash natijalaridan foydalanildi. Tahlil shuni koʻrsatadiki, mustaqillik, resurs va malaka kabi institutsional omillar boʻyicha baholar yuqori (87–95%) boʻlsada, xavf tahliliga asoslangan rejalashtirish (47,8%) va chora-tadbirlar rejasi ijrosi (62,6%) boʻyicha natijalar past boʻlib, aynan shular samaradorlikning tizimli zaif nuqtasidir. Maqola yakunida samaradorlikni oshirishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqilgan

Ushbu maqolada mintaqaviy iqtisodiy nazariya va institutsional tahlildan foydalangan holda kichik biznesni mezo-darajada qo‘llab-quvvatlashning iqtisodiy mexanizmini o‘zgartirishning hozirgi holati va strategik ko‘rsatmalari ko‘rib chiqiladi. Qashqadaryo viloyati va O‘zbekiston Respublikasida 2022–2025 yillardagi empirik statistik ma'lumotlardan foydalangan holda, sektorning inson resurslari salohiyati va uning yalpi mintaqaviy mahsulot va yalpi ichki mahsulotni shakllantirishdagi ulushi chuqur qiyosiy tahlil qilinadi. Mahalliy iqtisodiy tizimning makroiqtisodiy anomaliyasi asoslanadi,  YaHM tuzilmasida kichik biznesning juda yuqori ustunligi 70,6% gacha va o‘zgaruvchan ko‘rsatkichlar. Vaqt tendensiyalarini baholash uchun ekonometrik vositalardan foydalangan holda, muallif keng ko‘lamli qo‘llab-quvvatlash modelining asosiy institutsional cheklovlarini aniqlaydi va mintaqaning moliyaviy va ishlab chiqarish aloqalarini diversifikatsiya qilishga qaratilgan makroiqtisodiy tartibga solish infratuzilmasini sifatli modernizatsiya qilishning keng qamrovli, ilmiy asoslangan mexanizmini ishlab chiqadi

Ushbu maqolada hududiy soliq salohiyatini aniqlashning ekonometrik modeli ishlab chiqilgan. O‘zbekiston hududlari bo‘yicha 2016–2024-yillarga oid statistik ma‘lumotlar asosida ko‘p omilli regressiya modeli qurilgan bo‘lib, unda iqtisodiy (YIM, investitsiyalar), demografik (aholi soni, urbanizatsiya), moliyaviy va institutsional omillarning soliq tushumlariga ta‘siri kvantitativ tarzda baholangan. Korrelyatsion tahlil va VIF ko‘rsatkichi yordamida multikollinerlik optimallashtirilib, model ishonchliligi R²=0,87 darajasida tasdiqlangan. Uch ssenariy – bazaviy, optimistik va pessimist – asosida 2025–2027-yillar uchun hududiy soliq tushumlari prognozi taqdim etilgan. Natijalar hududiy fiskal siyosatni shakllantirish va budjetlararo resurslarni samarali taqsimlash uchun amaliy asos yaratadi

Mazkur maqolada tijorat banklarida islom moliyasi xizmatlarini taqdim etishning uch asosiy modeli - islom darchasi, islom sho‘ba banki va to‘liq islom banki - nazariy jihatdan qiyosiy tahlil qilinadi. Tahlil kirish xarajatlari nazariyasi, tranzaksion xarajatlar nazariyasi, resursga asoslangan yondashuv va institutsional nazariya kabi to‘rtta fundamental iqtisodiy konsepsiya orqali amalga oshiriladi. Shuningdek, maqolada islom darchalari tomonidan ko‘rsatiladigan asosiy moliyaviy xizmat turlari - murobaha, mudoraba, mushoraka, ijara, istisna va salam - shartnomaviy mexanizmlari bilan batafsil yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston kabi islom moliyasi bozori hali shakllanish bosqichida bo‘lgan mamlakatlarda islom darchasi modeli kirish xarajatlari minimalligi, mavjud infratuzilmadan foydalanish samaradorligi va dinamik moslashuvchanlik jihatidan strategik ustunlikka va ahamiyatga ega

Ushbu maqola O‘zbekiston tijorat banklarining valyuta zahiralarini diversifikatsiya qilish masalalarini kompleks tarzda tadqiq etishga bag‘ishlangan. 2018–2024 yillar oralig‘idagi statistik ma’lumotlar, 12 ta tijorat bankining moliyaviy hisobotlari asosida valyuta portfellarining tarkibi, xavflarni boshqarish mexanizmlari va diversifikatsiya strategiyalari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston tijorat banklarida valyuta zahiralarining 73,4 foizi AQSH dollarida jamlangan bo‘lib, bu konsentratsiya darajasi xalqaro standartlardan 2,5–3 barobar yuqori va tizimli valyuta riskini sezilarli oshiradi. Taklif etilgan “5-valyuta optimal diversifikatsiya modeli” asosida banklarning Sharp koeffitsiyentini 96 foizga oshirish, stress test sharoitida maksimal yo‘qotishlarni 6,3 foizli punktga kamaytirish hamda VaR ko‘rsatkichini 4,4 foizli punktga pasaytirish imkoniyati mavjudligi aniqlangan

Barqaror iqtisodiy o‘sishga erishishda sun’iy intellekt tizimlarini qo‘llash metodologiyasi zamonaviy raqamli iqtisodiyotning ajralmas qismi hisoblanadi. Maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining iqtisodiy jarayonlarga ta’siri, ularni boshqaruv, ishlab chiqarish, moliyaviy va soliq tizimlarida samarali joriy etish metodologik asoslari tahlil qilingan. Shuningdek, sun’iy intellekt yordamida iqtisodiy resurslardan oqilona foydalanish, mehnat unumdorligini oshirish va raqobatbardoshlikni kuchaytirish imkoniyatlari yoritilgan. Xorijiy mamlakatlar tajribasi hamda O‘zbekiston iqtisodiyoti sharoitida SI tizimlarini tatbiq etishning afzalliklari va muammolari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari sun’iy intellektga asoslangan boshqaruv yondashuvlari barqaror iqtisodiy o‘sish va samaradorlikni oshirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi

Maqolada tijorat banklarida inqiroz yuzaga kelishiga ta’sir etuvchi asosiy omillar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda bank inqirozi kredit portfeli sifati, likvidlik, kapital yetarliligi, depozitlar barqarorligi, foiz stavkasi va valyuta risklari bilan bevosita bog‘liq ekani asoslab beriladi. O‘zbekiston bank tizimi bo‘yicha 2024-2025-yillar statistik ma’lumotlari asosida muammoli kreditlar, aktivlar, depozitlar va kapital ko‘rsatkichlari tahlil qilinadi. Tahlil natijalari tijorat banklarida inqiroz xavfini baholashda alohida ko‘rsatkichlarga emas, balki kompleks risk-menejment yondashuviga tayanish zarurligini ko‘rsatadi

Ushbu maqola raqamli iqtisodiyotning zamonaviy umumiqtisodiy taraqqiyotdagi rolini nazariy va empirik jihatdan tahlil qiladi. Maqolada raqamli texnologiyalar, platformalar, elektron savdo va moliyaviy texnologiyalarning iqtisodiy o‘sish, investitsiya jarayonlari, bandlik va barqaror rivojlanishga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari raqamli iqtisodiyotning iqtisodiy samaradorlik, innovatsiya va inson kapitalini rivojlantirishdagi strategik ahamiyatini tasdiqlaydi hamda raqamli infratuzilma va institutsional mexanizmlarni rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni taqdim etadi

Hozirgi kunda aktivlari 4,5 trillion AQSh dollaridan oshadigan global islom moliya sanoati qiyosiy tartibga solish fanida yetarlicha o‘rganilmagan noyob audit boshqaruvi doirasida faoliyat yuritadi. Ushbu tadqiqot Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi (IFAC) Xalqaro audit va ishonch standartlari kengashi (IAASB) fonida Islom moliya institutlari (XMO) da auditni standartlashtirish traektoriyasini o‘rganadi. Maqolada adabiyotlar sharhi, tartibga solish sharhi va tuzilgan qiyosiy metodologiyadan foydalangan holda, Islom moliya institutlari uchun amaldagi AAOIFI audit standartlari (ASIFI) taklif qilingan Audit standarti (SOA) 1, Audit asoslari bilan birga tanqidiy baholanadi. Asosiy topilmalar AAOIFI doirasidagi muhim tarkibiy bo‘shliqlarni, jumladan, IAASBning Xalqaro ishonch asoslariga o‘xshash kontseptual ishonch asoslarining yo‘qligini, yigirma yildan ortiq vaqt davomida o‘zgarishsiz qolgan eskirgan standartlarni va amaliyotchilarning tushunishiga to‘sqinlik qilishi mumkin bo‘lgan haddan tashqari konsolidatsiyalangan standart loyihasini aniqlaydi. Tadqiqot AAOIFIni isloh qilish bo‘yicha bir qator amaliy tavsiyalarni, jumladan, alohida "AAOIFI ishonch asoslarini" ishlab chiqish, ASIFI 1-3 va ASIFI 5 ni shoshilinch ko‘rib chiqish va IAASB asos konventsiyalarini qabul qilishni taklif etadi. Ushbu topilmalar Rossiya, Malayziya, Bahrayn va Fors ko‘rfazi hamkorlik kengashi (GCC) mamlakatlari kabi Islom moliyasini tartibga solish muhitini faol rivojlantirayotgan yurisdiktsiyalar uchun alohida ahamiyatga ega

Mazkur maqolada yashil moliyalashtirishning nazariy asoslari, mazmuni, ahamiyati hamda barqaror rivojlanishni ta’minlashdagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida yashil moliyalashtirish tushunchasiga berilgan turli ilmiy yondashuvlar umumlashtirilib, uning iqlim o‘zgarishini yumshatish va moslashuv jarayonlaridagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, yashil moliyalashtirishning asosiy yo‘nalishlari, moliyaviy instrumentlari hamda global yashil moliya bozorining rivojlanish tendensiyalari tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari yashil moliyaning ekologik barqarorlik, iqtisodiy o‘sish va ijtimoiy farovonlikni ta’minlashdagi muhim strategik mexanizm ekanini ko‘rsatadi hamda ushbu sohani rivojlantirish bo‘yicha xulosalar va takliflar ishlab chiqilgan.

Ushbu maqolada yashil iqtisodiyot sharoitida iqtisodiy o‘sish va ekologik barqarorlik o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi. Tadqiqotda iqtisodiy kengayish va ekologik muvozanat bir-biriga zid jarayonlar emas, balki uzoq muddatli raqobatbardoshlikni ta’minlovchi o‘zaro bog‘liq rivojlanish omillari sifatida baholanadi. Maqolada qiyosiy tahlil, statistik kuzatuv va kichik tanlanmaga asoslangan OLS regressiya modeli qo‘llanilib, O‘zbekistonda YAIM o‘sishi, aholi jon boshiga CO₂ emissiyasi va qayta tiklanuvchi energiya ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi munosabat o‘rganiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, institutsional, texnologik va moliyaviy yashillashtirish mexanizmlari yetarlicha rivojlanmaganda iqtisodiy o‘sish ekologik bosim bilan bog‘liq bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, qayta tiklanuvchi energiya quvvatlarining kengayishi va ESG tamoyillarining kuchayishi ushbu bog‘liqlikni bosqichma-bosqich kamaytirish imkonini beradi

Mazkur maqolada O‘zbekiston sharoitida iqtisodiy retsessiya davrida yashil moliyalashtirish mexanizmlarini rivojlantirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot davomida mamlakatning makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari, yashil moliya instrumentlari va ularning iqtisodiy barqarorlikka ta’siri o‘rganildi. Shuningdek, xorijiy va mahalliy olimlarning ilmiy ishlari asosida yashil moliyaning nazariy asoslari yoritildi hamda amaliy holati baholandi. Tahlillar natijasida yashil moliyalashtirish mexanizmlarining investitsion faollikni oshirish, energiya samaradorligini ta’minlash va iqtisodiy risklarni kamaytirishdagi ahamiyati asoslab berildi. Shu bilan birga, ushbu sohada mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi

Maqolada “O‘zbekiston pochtasi” AJ va uning hududiy filiallarida 2020–2025-yillar davomida xizmatlar tarkibi, hududiy ko‘rsatkichlar va raqamlashtirish samaradorligi dinamikasi tahlil qilindi. Tadqiqotda statistik jadvallar, hududiy taqqoslashlar va integral samaradorlik ko‘rsatkichlari asos qilib olindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, davriy nashrlar va yozma xat-xabarlar hali ham xizmatlar portfelida muhim o‘rin egallaydi, biroq ularning uzoq muddatli o‘sish salohiyati cheklangan. Elektron pul o‘tkazmalari ulushining keskin pasayishi pochta tizimining fintech va mobil bank xizmatlari bilan raqobatda qiymat taklifini qayta ko‘rib chiqishi zarurligini ko‘rsatadi. Aksincha, posilka jo‘natmalari, yetkazib berish tezligi, mijozlar qoniqishi va raqamli buyurtmalar ulushidagi ijobiy siljishlar pochta tizimini elektron tijorat logistikasi va raqamli platforma modeliga bosqichma-bosqich o‘tkazish imkoniyatini tasdiqlaydi. Maqolada hududiy klasterlash, minimal raqamli standartlar, KPI/SLA monitoringi va logistika-moliyaviy xizmatlar integratsiyasini kuchaytirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqildi

Mazkur maqolada neft va gazni qayta ishlash korxonalarida ishlab chiqarish xarajatlari auditini metodik ta’minlashni takomillashtirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda muhim xatoliklar xavfini baholash, ichki nazorat tizimini tahlil qilish hamda auditning xalqaro standartlarini (AXS) qo‘llashga alohida e’tibor qaratilgan. Ishlab chiqarish xarajatlari bilan bog‘liq risklar tasnifi taklif etilgan hamda muhimlik darajasini aniqlashning bosqichma-bosqich yondashuvi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini oshirish, audit jarayonlarini takomillashtirish va korxonalarda xarajatlarni boshqarish samaradorligini kuchaytirishga qaratilgan

Maqolada telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirishda investitsiyalarni moliyalashtirishning zamonaviy yondashuvlari nazariy jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqotda raqamli iqtisodiyot sharoitida telekommunikatsiya infratuzilmasining strategik ahamiyati ortib borayotgani, mazkur sohadagi investitsiya loyihalarining yuqori kapital sigʻimi, uzoq qaytarim davri va moliyalashtirish tuzilmasini shakllantirishdagi murakkabliklar ilmiy asoslangan

Mazkur maqolada sport jihozlari ishlab chiqaruvchi korxonalar misolida innovatsion va investitsion faoliyat samaradorligini baholashning integrallashgan ko‘p mezonli metodikasi taklif etiladi. Metodika moliyaviy, innovatsion va bozor mezonlarini birlashtirgan kompozit indeks asosida qurilgan. “DDR sport” MCHJ hamda “Shahdam sport” MCHJ korxonalari bo‘yicha 2021–2025-yillar davomidagi empirik ma’lumotlar tahlili asosida metodikaning amaliy qo‘llanilishi ko‘rsatilgan. Jadval va grafik tahlillar metodikaning diagnostik imkoniyatlarini tasdiqlaydi

Ushbu maqola Yevropa Ittifoqi mamlakatlarida ijtimoiy sugʻurta tizimining asosiy xususiyatlari, tuzilishi, moliyalashtirish mexanizmlari va Yevropa miqyosidagi muvofiqlashtirish qoidalarini tahlil qiladi. Har bir aʼzo davlat oʻz milliy ijtimoiy sugʻurta tizimini mustaqil ravishda shakllantirish huquqiga ega boʻlsa-da, Yevropa Ittifoqi fuqarolarining erkin harakatlanishi va ijtimoiy huquqlarini himoya qilish maqsadida umumiy muvofiqlashtirish qoidalari joriy etilgan. Maqolada ijtimoiy himoya xarajatlarining YaIMdagi ulushi, asosiy yoʻnalishlar  hamda turli ijtimoiy modellar  taqqoslanadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, YI mamlakatlarida ijtimoiy sugʻurta tizimi aholini ijtimoiy xatarlardan himoya qilishning samarali mexanizmi boʻlib, ammo aholining qarishi va moliyaviy bosimlar tufayli doimiy islohotlarni talab etadi.

Maqolada sirkulyar iqtisodiyotning kombinatsiyalashgan paketlar mexanizmi nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Xususan, iqtisodiy, ekologik va institutsional instrumentlarning yagona tizim sifatida uyg‘unlashuvi orqali resurslardan samarali foydalanish, chiqindilarni kamaytirish va qayta ishlash jarayonlarini optimallashtirish masalalari o‘rganiladi. Tadqiqotda moliyaviy rag‘batlar, soliq mexanizmlari, kengaytirilgan ishlab chiqaruvchi mas’uliyati (EPR), yashil investitsiyalar va davlat siyosatining integratsiyalashgan ta’siri tahlil qilinadi. Natijada kombinatsiyalashgan yondashuvning ustunliklari va uni milliy iqtisodiyotda qo‘llash imkoniyatlari asoslab beriladi

Ushbu maqolada O‘zbekiston pensiya tizimida pensiya yoshining demografik va makroiqtisodiy omillar bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi pensiya yoshini isloh qilish zaruratini asoslash va uning fiskal barqarorlikka ta’sirini baholashdan iborat. Tadqiqotda statistik va qiyosiy tahlil, demografik yuklama koeffitsiyenti hisob-kitobi hamda sug‘urta staji va pensiya to‘lov davri o‘rtasidagi nisbat formulalari qo‘llanildi. Natijalar aholining qarishi va umr davomiyligining oshishi pensiya tizimiga uzoq muddatli fiskal bosimni kuchaytirayotganini ko‘rsatdi. Amaldagi parametrlar o‘rtasidagi nomutanosiblik tizim barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Hisob-kitoblar pensiya yoshini bosqichma-bosqich oshirish, minimal mehnat stajini kengaytirish va sug‘urta badallarini diversifikatsiya qilish tizimning moliyaviy barqarorligini mustahkamlashini tasdiqlaydi

Maqolada transformatsiyalashuv sharoitida bank aksiyadorlik jamiyatlarida raqamli boshqaruvning iqtisodiy mohiyati tadqiq etiladi. Raqamli boshqaruvni faqat avtomatlashtirish yoki axborot texnologiyalarini joriy etish bilan cheklab bo‘lmasligi, balki u qaror qabul qilish sifati, risklarni boshqarish, komplayens va moliyaviy barqarorlikka ta’sir ko‘rsatuvchi data-driven boshqaruv tizimi ekani asoslanadi. Tadqiqotda DESI va EGDI kabi makrodarajadagi indekslarning korporativ boshqaruv samaradorligini baholashdagi cheklovlari aniqlanadi. Ushbu bo‘shliqni bartaraf etish maqsadida raqamli boshqaruvni iqtisodiy natijalar bilan bog‘lovchi mualliflik indikatorlar tizimi va integral baholash modeli taklif etiladi. Natijalar bank amaliyoti uchun metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi

Ushbu maqolada aholini uy-joy bilan ta’minlash darajasini baholash uchun ko‘p omilli (multifaktorli) o‘lchov modeli ishlab chiqilgan va undagi asosiy omillarning ta’siri tahlil qilinadi. Modelda ijtimoiy-iqtisodiy omillar (daromad darajasi, bandlik, oila tarkibi, demografik o‘zgarishlar), moliyaviy omillar (ipoteka kreditlari mavjudligi, uy-joy narxlari, subsidiyalar), urbanizatsiya va infratuzilma rivojlanishi kabi ko‘rsatkichlar kompleks tarzda hisobga olinadi. Tadqiqot natijalarida omillarning o‘zaro ta’siri, ularning ta’sir kuchi va yo‘nalishi baholanib, modelning prognoz qilish qobiliyati sinovdan o‘tkaziladi. Ish natijalari davlat uy-joy siyosatini takomillashtirish, aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilash va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha amaliy takliflar berishga qaratilgan

Ushbu maqolada takoful sug‘urta fondlarini tashkil etishda takoful modellari turlari, takoful modellari farqlari, rivojlantirish va islom sug‘urta moliya bozorining mohiyati, uning zamonaviy islomiy moliyaviy instrumentlariga oid ilmiy yondashuvlarni tadqiq etish, hamda takoful sug‘urta modellarining ishlash mexanizmi va tipologiyasining ilmiy asoslarini ochib berish, jahon sug‘urta bozorida takoful sug‘urta fondlari modellarining mazmuni va uning roliga oid ilmiy-nazariy qarashlarini yoritib berish, sug‘urta bozorida takoful sug‘urta fondlari modellarining rivojlanishi va zamonaviy holatini baholash masalalari yoritilgan

Maqolda soliq imtiyozlarining samaradorligini baholovchi mezon va koʻrsatkichlarni ishlab chiqishning ayrim jihatlari yoritilgan. Bozor iqtisodiyoti sharoitida har qanday xoʻjalik yurituvchi subyekt faoliyati ijobiy moliyaviy natijaga erishishga qaratilgan boʻlishi lozim, bu natijaga esa soliq imtiyozlari va preferensiyalar sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Soliqqa tortish tizimi soliq toʻlovchi uchun qabul qilinishi mumkin boʻlishi kerak, chunki bu holat tadbirkorlik faoliyatining rivojlanishiga bevosita taʼsir etadi. Soliq imtiyozlarini tizimlashtirish va ularning samaradorligini baholash davlatga meʼyoriy-huquqiy hujjatlarni asosli ravishda ishlab chiqish imkonini beradi.

Mazkur maqolada 2024-2025 yillarda O‘zbekiston hududlarida innovatsion tadbirkorlikning rivojlanish darajasi kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi hududlar o‘rtasida innovatsion faollik va investitsion salohiyat ko‘rsatkichlaridagi nomutanosiblik bilan asoslanadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida kontent-tahlil, solishtirma tahlil hamda induksiya va mantiqiy umumlashtirish usullari qo‘llanildi. Muallif tomonidan Hududiy innovatsion tadbirkorlik indeksi (HITI) ishlab chiqilib, rasmiy statistik ma’lumotlar asosida hisob-kitoblar amalga oshirildi. Natijalar hududlar o‘rtasida sezilarli differensial rivojlanish mavjudligini ko‘rsatdi. Yuqori indeksga ega hududlarda innovatsion infratuzilma va investitsiya konsentratsiyasi yuqori bo‘lsa, past indeksli hududlarda institutsional va moliyaviy cheklovlar mavjud. Maqolada innovatsion siyosatni hududiy differensial yondashuv asosida takomillashtirish bo‘yicha strategik takliflar ishlab chiqildi